Dr. Öğr. Üyesi Müge Vatansever Öztürk
3. Baskı,
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
13x19
Sayfa Sayısı:
218
Barkod / ISBN:
9786253818647
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Açıklaması
Kitabın amacı hem Türk hukuk tarihi ile ilgili akademik düzeyde kaynak teşkil etmek hem de sınavlara hazırlananlara yardımcı olmak için derli toplu, anlaşılabilir ama aynı zamanda ihtiyaç duyulacak bilgileri de kapsamlı sunmaktır. Bu amaçlar çerçevesinde kitabın içeriği şekillendirilmeye çalışılmış, Türk hukuk tarihi açısından büyük önem taşıyan konulara ağırlık verilmiştir.
Çalışmada Türk hukuk tarihini öğrenmek isteyenlere öz ve net bilgiler verilmesi, arada yer alan notlarla da konuların pekiştirilmesi hedeflenmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları

İslamiyet Öncesi Türk Hukuku

İslamiyet'in Kabulünden Sonra Türk Hukuku
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz
V
Giriş
1
BİRİNCİ KISIM
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU
I. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNE GENEL BİR BAKIŞ
3
II. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK DEVLETLERİNİN DİNİ İNANÇLARI
4
III. İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK HUKUKU
5
A. İslamiyet Öncesi Türk Hukuk Tarihinin Kaynakları
5
1. Çin Kaynakları
5
2. Epigrafik ve Arkeolojik Kaynaklar
6
3. Kanunnameler
6
4. Dil ve Dil Üzerine Yapılan Çalışmalar
6
5. Tarihi–Edebi Eserler
6
B. Türk Devletlerinin Yapısı ve İşleyişi
7
1. Hakan
7
2. Kurultay
8
3. Vezirler
8
4. Töre
9
C. Ceza Hukuku
9
D. Adli Yapı ve Yargılama Hukuku
10
E. Aile Hukuku
10
1. Genel Olarak Türk Ailesi
10
2. Evlenme
10
3. Boşanma
12
4. Evlat Edinme
12
5. Miras Hukuku
13
6. Borçlar Hukuku
13
İKİNCİ KISIM
Birinci Bölüm
İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRA TÜRK HUKUKU
I. TÜRKLERİN İSLAMİYET’İ KABUL ETMELERİ
15
II. İSLAMİYET’İN KABULÜNDEN SONRAKİ TÜRK HUKUK TARİHİNİN KAYNAKLARI
16
III. İSLAM HUKUKU VE ÖZELLİKLERİ
16
IV. İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI
17
A. Asli Kaynaklar
17
1. Kitap (Kur’an ı Kerim)
17
2. Sünnet
18
3. İcma
19
4. Kıyas
20
B. Tali Kaynaklar
20
1. İstihsan
20
2. Maslahat (Mesâlih–i Mürsele)
20
3. Örf
21
4. Sahabe Fetvası
21
V. İSLAM HUKUKUNUN TEŞEKKÜLÜ
22
A. Hz. Peygamber Dönemi
22
B. Dört Halife ve Sahabeler Dönemi
23
C. Tâbiin Dönemi
23
D. Mezheplerin Teşekkül Dönemi (Müçtehid İmamlar Devri)
24
1. Hanefi Mezhebi
24
2. Maliki Mezhebi
25
3. Şafii Mezhebi
25
4. Hanbeli Mezhebi
25
E. Taklid Dönemi
26
F. Kanunlaştırma ve Yeni İçtihat Dönemi
27
İkinci Bölüm
OSMANLI HUKUKU
I. OSMANLI HUKUKUNUN GENEL YAPISI
29
II. OSMANLI HUKUKUNUN ŞER’İ VE ÖRFİ KARAKTERİ
30
III. RESMİ MEZHEP UYGULAMASI
31
Üçüncü Bölüm
DEVLETİN YAPISI VE İŞLEYİŞİ
I. İSLAM VE TÜRK HUKUK TARİHİNDE YAZILI ANAYASA UYGULAMASI
33
A. İslam Hukuk Tarihinde Medine Anayasası
33
B. Türk Hukuk Tarihinde
34
1. Fatih’in Teşkilat Kanunnamesi (Kanunname–i Âl–i Osman)
34
2. Kanun–i Esasi (1876)
34
II. DEVLETİN YAPISI
34
A. Devlet Başkanlığı (Hilafet)
34
1. Belirlenmesi
34
2. Devlet Başkanında Aranan Nitelikler
35
3. Görevleri
36
B. Vezirlik (Vezaret)
36
C. Divan
36
III. DEVLETİN FONKSİYONLARI
36
IV. DEVLETİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
37
Dördüncü Bölüm
OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI
I. PADİŞAH
39
A. Belirlenmesi
39
B. Görev ve Yetkileri
42
II. VEZİRİÂZAM
42
III. DİVAN I HÜMAYUN
43
A. Üyeleri
43
1. Veziriâzam/Sadrazam
43
2. Kubbealtı Vezirleri
44
3. Kazaskerler
44
4. Nişancı
44
5. Defterdar
45
6. Rumeli Beylerbeyi
45
7. Kaptan ı Deryâ
46
8. Yeniçeri Ağası
46
B. Gördüğü İşler
46
C. Çalışma Esasları
47
1. Toplantı Zamanı ve Yeri
47
2. Arza Çıkma
47
IV. OSMANLI TAŞRA TEŞKİLATI
47
Beşinci Bölüm
OSMANLI HUKUKUNDA REAYA (VATANDAŞ)
I. ASKERİ VE REAYA
49
II. GAYRİMÜSLİMLER
50
A. Zimmiler
50
B. Müste’menler
52
C. Millet Sistemi
53
Altıncı Bölüm
KLASİK DÖNEMDE OSMANLI YARGI KURUMLARI
I. MAHKEMELER
55
A. Şeriyye Mahkemeleri
55
B. Divan ı Hümayun
56
C. Cuma Divanı
57
D. Cemaat Mahkemeleri
58
E. Konsolosluk Mahkemeleri
58
II. MAHKEME GÖREVLİLERİ
59
A. Kadı
59
B. Kadı Yardımcıları
61
1. Naib
61
2. Muhzır
61
3. Subaşı
62
4. Asesbaşı
62
5. Çavuş
63
6. Tercümanlar
63
7. Müşavirler
63
8. Mübaşirler
64
9. Katipler
64
10. Kassamlar
64
11. Şühudül–hâl
65
Yedinci Bölüm
CEZA HUKUKU
I. SUÇ
67
A. Kısımları
67
1. Had–Kısas–Tazir Suçları
67
2. Allah (İslam Kamu) Haklarına Yönelik Suçlar – Kul (Şahıs) Haklarına Yönelik Suçlar
68
B. Unsurları
68
1. Kanuni Unsur
68
2. Maddi Unsur
69
3. Hukuka Aykırılık
69
4. Manevi Unsur (Kusurluluk)
70
II. CEZA
70
A. Özellikleri
70
B. Cezayı Düşüren veya Azaltan Sebepler
71
III. SUÇLAR
71
A. Had Suçları
71
1. Hırsızlık
72
2. Yol Kesme – Silahlı Gasp – Soygun (Hırâbe)
72
3. Zina
73
4. Zina İftirası (Kazf)
74
5. Şarap İçme – Sarhoşluk Suçu
74
6. İsyan (Bağy)
75
7. İrtidat
75
B. Kısas ve Diyet Suçları
76
1. Adam Öldürme
76
2. Müessir Fiiller
77
3. Diyet ve Akile
78
C. Tazir Suçları
78
Sekizinci Bölüm
KİŞİLER HUKUKU
I. GERÇEK KİŞİLER
81
A. Kişiliğin Başlangıcı
81
B. Kişiliğin Sona Ermesi
81
C. Ehliyet
82
1. Tanım
82
2. Vücub Ehliyeti
82
3. Eda Ehliyeti
83
4. Ehliyet Açısından İnsan Hayatının Devreleri
84
a. Cenin Devresi
84
b. Çocukluk Devresi
84
c. Temyiz Devresi
84
d. Büluğ Devresi
85
e. Rüşt Devresi
85
5. Ehliyeti Daraltan veya Ortadan Kaldıran Sebepler (Ehliyet Arızaları)
85
a. Akıl Hastalığı
86
b. Akıl Zayıflığı–Bunama (Ateh)
86
c. Uyku ve Bayılma
86
d. Ölümle Sonuçlanan Hastalık (Marazu’l Mevt)
86
e. Sarhoşluk
87
f. Sefahet
87
g. Borçluluk ve İflas
87
h. Kölelik
87
D. Hukuki Temsil
88
II. TÜZEL KİŞİLER
89
Dokuzuncu Bölüm
KÖLELİK
KÖLELİK
91
Onuncu Bölüm
VAKIFLAR
I. TANIMI
95
II. VAKFIN UNSURLARI
95
A. Vakfeden Kimse (Vâkıf)
95
B. İrade Beyanı
96
C. Vakfedilen Mal (Mevkûf)
97
D. Vakıftan Yararlananlar (Mevkûfun Aleyh)
98
III. KURULUŞU
98
IV. İDARESİ
99
V. DEĞİŞMESİ (İSTİBDAL)
100
VI. ÇEŞİTLERİ
100
A. Gayelerine Göre
100
1. Hayrî Vakıflar
100
2. Aile Vakıfları (Zürrî Vakıflar)
100
B. Gerçek Anlamda Vakıf Olup Olmamasına Göre
101
1. Sahih Vakıflar
101
2. Gayrisahih Vakıflar
101
C. Vakfa Gelir Getiren Malların Tabi Olduğu Statüye Göre
101
1. Tek Kiralı Vakıflar (İcâre–i Vâhideli Vakıflar)
101
2. İcareteynli Vakıflar (İki Kiralı Vakıflar)
102
3. Mukataalı Vakıflar
103
D. İdaresine Göre
104
1. Mazbut Vakıflar
104
2. Mülhak Vakıflar
104
On Birinci Bölüm
AİLE HUKUKU
I. EVLENME
105
A. Tanımı
105
B. Evlenmenin Unsurları (Rükünleri)
105
1. Taraflar
105
2. İrade Beyanı
105
C. Evlenmenin Şartları
105
1. İnikat (Kuruluş) Şartları
106
2. Sıhhat (Geçerlilik) Şartları
106
3. Nefaz (Yürürlük) Şartları
107
4. Lüzum (Bağlayıcılık) Şartları
107
D. Velâyet
107
E. Evlenme Engelleri (Evlenmesi Yasak Olan Kadınlar)
107
1. Daimi Evlenme Engelleri
107
2. Geçici Evlenme Engelleri
108
F. Evliliğin Çeşitleri
108
1. Geçerlilik Bakımından
108
2. Bağlayıcılık (Lüzum) Bakımından
109
3. İşlerlik (Nefâz) Bakımından
109
G. Osmanlı Devleti’nde Nikah Akitlerinin Yapılışı
109
H. Evliliğin Sonuçları
110
1. Mehir
110
2. Nafaka
111
II. EVLİLİĞİN SONA ERMESİ
112
A. Talak
112
1. Tanımı
112
2. Talakın Şartları
112
3. Talakın Kısımları
113
a. Ric’î Talak (Dönülebilir Boşama)
113
b. Bâin Talak (Ayırıcı Boşanma)
113
4. Talakın Şarta ve Vadeye Bağlanması
113
B. Muhâlaa (Hul)
114
C. Tefrik (Kazai Boşanma)
114
1. Hastalık ve Kusur
114
2. Nafakanın Temin Edilmemesi
114
3. Gâiplik
115
4. Fena Muamele ve Geçimsizlik
115
D. Evliliğin Sona Ermesinin Sonuçları
115
1. İddet
115
2. İddet Nafakası
116
III. DOĞUM VE SONUÇLARI
116
A. Nesep
116
B. Evlat Edinme
117
C. Hidâne (Çocuğun Bakım ve Terbiyesi)
117
D. Nafaka
118
On İkinci Bölüm
MİRAS HUKUKU
Birinci Ayrım
ŞER’İ MİRAS HUKUKU
I. GENEL OLARAK
119
II. MİRASÇILIKLA İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER
119
A. Mirasın Unsurları
119
B. Mirasçılık Sebepleri
120
C. Mirasın Şartları
120
D. Miras Engelleri
120
III. TEREKE
121
IV. MİRASÇILAR VE TEREKENİN TAKSİMİ
121
A. Belirli Pay Sahipleri (Ashâbü’l–Feraiz)
121
B. Asabe
126
C. Zevi’l–Erhâm
127
V. HACB (MİRASTAN MAHRUMİYET)
128
VI. SULH VE TEHARÜC (KARŞILIKLI RIZAYLA TEREKEDEN ÇIKMA)
128
VII. REDDİYE VE AVLİYE
129
İkinci Ayrım
ÖRFİ MİRAS HUKUKU
I. MİRİ ARAZİDE VE GAYRİSAHİH VAKIFLARDA İNTİKAL
130
II. İCARETEYNLİ VAKIFLARDA İNTİKAL
135
III. MUKATAALI VAKIFLARDA İNTİKAL
136
On Üçüncü Bölüm
EŞYA HUKUKU
I. EŞYA VE MAL KAVRAMI
139
II. MAL ÇEŞİTLERİ
139
A. Mütekavvim Mal – Gayrimütekavvim Mal
139
B. Misli Mal – Gayrimisli (Kıyemî) Mal
140
C. Menkul (Taşınır) Mal – Gayrimenkul (Taşınmaz) Mal
140
D. Kullanılan Mal – Tüketilen Mal
140
III. MÜLKİYET HAKKI
141
A. Mülkiyetin Çeşitleri
142
B. Mülkiyetin Kazanılması (İktisabı)
143
IV. MÜLKİYET HAKKININ SINIRLANDIRILMASI
145
V. HAKLAR
146
A. Sınırlı Ayni Haklar
146
1. İrtifak Hakları
146
2. İntifa Hakkı
147
B. Fer’i Ayni Haklar (Teminat Hukuku)
147
1. Rehin
147
2. Vefaen Satım ve İstiğlalen Satım (Bey’ bi’l–vefa–Bey’ bi’l–istiğlal)
148
VI. ZİLYEDLİK
148
On Dördüncü Bölüm
ARAZİ HUKUKU
I. GENEL OLARAK
151
II. ARAZİ TÜRLERİ
151
A. Mülk Arazi
151
B. Miri Arazi
152
C. Metruk Arazi
152
D. Mevat Arazi
152
E. Vakıf Arazisi
153
III. MİRİ ARAZİ
153
IV. MİRİ ARAZİ VE TIMAR SİSTEMİ
155
On Beşinci Bölüm
BORÇLAR HUKUKU
I. GENEL OLARAK
159
II. AKİT
161
III. HAKSIZ FİİLLER
164
IV. BORCUN SONA ERMESİ
166
On Altıncı Bölüm
ŞİRKETLER HUKUKU
I. ŞİRKET AKDİ
167
II. ŞİRKET ÇEŞİTLERİ
168
A. Mufâvada Şirketi
168
B. İnan Şirketi
168
C. Mudârebe (Emek–Sermaye Şirketi)
169
On Yedinci Bölüm
TANZİMAT SONRASI OSMANLI HUKUKU
I. TANZİMAT DÖNEMİNDE HUKUKİ GELİŞMELER
171
II. TANZİMAT DÖNEMİNDEKİ HUKUK HAREKETLERİNİ DOĞURAN SEBEPLER
172
A. Islahata Duyulan İhtiyaç
172
B. Hukuki Sebepler
172
C. Ticari Gelişmeler
173
D. Dış Baskılar
174
III. ADLİ TEŞKİLAT ALANINDAKİ GELİŞMELER
177
A. Meclis–i Vâlâ–yı Ahkâm ı Adliye
177
B. Ticaret Mahkemeleri
178
C. Nizamiye Mahkemeleri
179
D. Nizamiye Mahkemelerinin Üst Organı (Divan ı Ahkâm ı Adliye)
180
E. Şurâ–yı Devlet
182
F. Şeriyye Mahkemeleri
182
G. Adli Teşkilat Alanında Görülen Diğer Gelişmeler
183
IV. KANUNLAŞTIRMALAR
184
A. Milli Kanunlar
184
1. 1840 Ceza Kanunu
184
2. 1851 Ceza Kanunu
185
3. Arazi Kanunnamesi (1858)
185
4. Mecelle–i Ahkâm ı Adliye (1868–1876)
187
5. Hukuk ı Aile Kararnamesi (1917)
188
B. Batı Menşeli Kanunlar
189
1. Ticaret Kanunnâmesi (1850)
189
2. Ceza Kanunnâmesi (1858)
189
3. Usûl–i Muhâkeme–i Ticaret Nizamnâmesi (1861)
190
4. Ticaret–i Bahriye Kanunnâmesi (1863)
190
5. Usûl–i Muhâkemât ı Cezaiye Kanunu (1879)
191
6. Usûl–i Muhâkemât ı Hukukiye Kanunu (1879)
191
Kaynakça
193
Bu ürüne ilk yorumu siz yapın!
